AΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΘΕΩΡΙΑ
ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ
Οι ερωτήσεις θεωρίας που ακολουθούν αναφέρονται στο κεφάλαιο 1 (1.1, 1.2, 1.3, 1.4) του σχολικού βιβλίου του μαθήματος Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον της Γ’ τάξης των Γενικών Λυκείων.
Τ Ο Π Ρ Ο Β Λ Η Μ Α 1.1 | Η έννοια πρόβλημα Η καθημερινή εμπειρία και πρακτική μας εμφανίζει πολλά και ποικίλα προβλήματα που μας απασχολούν είτε στον προσωπικό μας χώρο, είτε στον κοινωνικό μας χώρο γενικότερα. Οι στατιστικές και οι δημοσκοπήσεις, που βλέπουν κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας, καταγράφουν τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχολούν το κοινωνικό σύνολο. Οι περισσότεροι από εμάς σήμερα, σε μια πιθανή έρευνα σχετική με τα κυριότερα προβλήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία, θα απαντούσαμε πως ανάμεσα στα βασικότερα προβλήματα βρίσκονται η ανεργία, τα ναρκωτικά, η ξενοφοβία. Όπως επίσης σε μια παρόμοια έρευνα που θα επιχειρούσε να εντοπίσει τα κυριότερα παγκόσμια προβλήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία, θα απαντούσαμε πως σαν κύρια προβλήματα θεωρούμε τον πόλεμο και τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Άλλου είδους απαντήσεις, που θα βρισκόντουσαν σε άλλο φάσμα, άλλο εύρος, θα δίναμε αν η ερώτηση αφορούσε στα προσωπικά μας προβλήματα. Πολλοί από μας πιθανό να ανέφεραν επαγγελματικά προβλήματα με τον εργοδότη τους, προσωπικά προβλήματα στη σχέση τους ή προβλήματα που σχετίζονται με απλά θέματα της καθημερινής ζωής. Ορισμός Με τον όρο πρόβλημα εννοείται μια κατάσταση η οποία χρήζει αντιμετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή, ούτε προφανής. Παραδείγματα προβλημάτων Η ύπαρξη προβλημάτων δεν αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας. Μια απλή περιήγηση ανά τις σελίδες της ιστορίας αρκεί για να μας επιβεβαιώσει ότι σε κάθε εποχή αναφέρονται προβλήματα διαφορετικής υφής και εμβέλειας. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα περιγράφει το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι Έλληνες πολιορκητές της Τροίας, μέχρι ο Οδυσσέας να επινοήσει το Δούρειο Ίππο. Το πρόβλημα μέτρησης του χρόνου, που αποτελούσε ταυτόχρονα ανθρώπινη ανάγκη, ήρθε να αντιμετωπίσει η εμφάνιση της κλεψύδρας και του εκκρεμούς. Προβλήματα κοινωνικής αδικίας και εκμετάλλευσης ήταν αυτά που οδήγησαν στην εμφάνιση του Robin Wood στα δάση της επαρχίας του Nottingham. Το πρόβλημα με το ψύχος που αντιμετώπισαν τα στρατεύματα του Ναπολέοντα στην εκστρατεία του στη Ρωσία είχε σαν αποτέλεσμα την ανακοπή της προέλασης και την οπισθοχώρησή του. Σοβαρότατα προβλήματα επιδημιών, όπως η πανούκλα, η χολέρα και η λύσσα, αφάνιζαν καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους τον περασμένο αιώνα μέχρις ότου επιστήμονες, όπως ο Pasteur και ο Fleming, να ανακαλύψουν τα κατάλληλα εμβόλια. Το πρόβλημα της μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας από τον τόπο παραγωγής στα σημεία κατανάλωσης πονοκεφάλιασε πολύ τους υπεύθυνους περασμένων εποχών μέχρι να εμφανιστούν οι μετασχηματιστές οι οποίοι έδωσαν λύση στο πρόβλημα. Το ενεργειακό πρόβλημα από την άποψη των αποθεμάτων που απασχόλησε έντονα, αλλά και εξακολουθεί να απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα, οδήγησε στην υιοθέτηση ήπιων μορφών ενέργειας, όπως είναι η ηλιακή ενέργεια, η αιολική ενέργεια και η βιομάζα. Το πρόβλημα της τρύπας του όζοντος, και κατ’ επέκταση το πρόβλημα της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, αντιμετωπίστηκε σε πρώτο βαθμό με τον περιορισμό εκπομπής χλωροφθορανθράκων από τις βιομηχανικές μονάδες που αποτελούν την κύρια αιτία του προβλήματος. Φυσικά φαινόμενα, όπως εκρήξεις ηφαιστείων, παλιρροιακά κύματα, σεισμοί και τυφώνες, αποτελούν σημαντικά προβλήματα ακόμα και στην εποχή μας, με αποτέλεσμα οι πληθυσμοί των περιοχών που πλήττονται να μετρούν ανθρώπινα θύματα, να υπόκεινται οικονομική καταστροφή και να αναγκάζονται πολλές φορές σε μετακίνηση. Ο υποσιτισμός ενός πολύ μεγάλου μέρους του πληθυσμού της αφρικανικής κύρια ηπείρου, οι καθημερινοί θάνατοι πολλών ανθρώπων, ειδικά μικρών παιδιών, αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της ανθρωπότητας σήμερα, χωρίς να έχει μπορέσει να αντιμετωπιστεί επαρκώς από τις ανθρωπιστικές οργανώσεις και τους διεθνείς οργανισμούς. Η αργή ταχύτητα μετάδοσης των δεδομένων σε σχέση με τις απαιτήσεις της σύγχρονης τεχνολογίας αποτελεί ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζεται σε ικανοποιητικό βαθμό από την τεχνολογία των οπτικών ινών. Η ενοποίηση των τεσσάρων πεδίων δυνάμεων, του βαρυτικού, του ηλεκτρομαγνητικού, του ασθενούς πυρηνικού και του ισχυρού πυρηνικού, αποτελεί ένα πρόβλημα της σύγχρονης φυσικής που, προς το παρόν, δεν έχει επιλυθεί. Το Πρόβλημα του έτους 2000 (Millennium Bug) Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στο χώρο των υπολογιστών είναι αυτό που αναφέρεται σαν πρόβλημα του έτους 2000 (millennium bug). Το πρόβλημα εντοπίζεται στο ότι οι υπολογιστές μετρούν την ημερομηνία μόνο με δύο στοιχεία για κάθε ένα από τα τρία συνθετικά της. Για παράδειγμα, η ημερομηνία 15 Απριλίου 1999 συμβολίζεται με τον κωδικό 150499. Από τις πρώτες περιόδους λειτουργίας των υπολογιστών, τότε που γινόταν κάθε δυνατή προσπάθεια να εξοικονομηθεί πολύτιμος αποθηκευτικός χώρος, καθιερώθηκε η καταγραφή της ημερομηνίας με τον παραπάνω τρόπο. Οπότε η πρώτη μέρα του 21ου αιώνα θα συμβολίζεται με τον κωδικό 010100, πράγμα που θα επιφέρει μεγάλη αναστάτωση και σύγχυση στους υπολογισμούς που θα πραγματοποιούν οι υπολογιστές. Η αυγή του 2000 απειλεί να “τρελάνει” τους υπολογιστές. Οι αυτόματες μηχανές συναλλαγών (ATM) των τραπεζών μπορεί να μη δίνουν λεφτά ή να δίνουν απίστευτα ποσά που να μην ανταποκρίνονται στις πραγματικές καταθέσεις των πελατών. Τα μηχανογραφημένα λογιστήρια των επιχειρήσεων μπορεί να αποδίδουν τρελούς πίνακες οικονομικών στοιχείων που καμία σχέση να μην έχουν με την πραγματικότητα. Ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών υπηρεσιών –ασφάλιση, υγειονομική περίθαλψη, παροχή ενέργειας, μεταφορές κ.λπ.– παρέχονται μέσα από χρήση πολύπλοκων υπολογιστικών συστημάτων, που απειλούνται από το πρόβλημα του έτους 2000. Το ζήτημα όσο και αν φαίνεται απλό, στην πραγματικότητα είναι πολύπλοκο και κυρίως μπορεί να έχει πλευρές που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Οι επιπτώσεις του προβλήματος του έτους 2000 μπορεί να είναι πολύ μεγάλες. Το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί με καθαρά τεχνικούς τρόπους, δεν παύει όμως να έχει και λειτουργικές, οικονομικές και νομικές προεκτάσεις.
1.2 | Κατανόηση Προβλήματος Η οποιαδήποτε προσπάθεια αντιμετώπισης ενός προβλήματος είναι καταδικασμένη σε αποτυχία αν προηγουμένως δεν έχει γίνει απόλυτα κατανοητό το πρόβλημα που τίθεται. Η κατανόηση ενός προβλήματος αποτελεί συνάρτηση δύο παραγόντων, της σωστής διατύπωσης εκ μέρους του δημιουργού του και της αντίστοιχα σωστής ερμηνείας από τη μεριά εκείνου που καλείται να το αντιμετωπίσει. Η μορφή με την οποία παρουσιάζεται ένα πρόβλημα μπορεί να είναι οποιαδήποτε αρκεί να μπορεί να γίνει αντιληπτή από μία από τις πέντε ανθρώπινες αισθήσεις. Το πρόβλημα της ρύπανσης της ατμόσφαιρας της πρωτεύουσας μπορεί να το αντιληφθεί ο καθένας κοιτάζοντας τον αττικό ουρανό ή αναπνέοντας με δυσκολία ανηφορίζοντας κάποιο καλοκαιρινό μεσημέρι την οδό Ακαδημίας. Τα προβλήματα και τα δεινά που ταλαιπωρούν και σκοτώνουν χιλιάδες συνανθρώπους μας εξαιτίας των πολεμικών συγκρούσεων στα διάφορα μέρη του κόσμου, μας γίνονται γνωστά είτε διαβάζοντας εφημερίδες, είτε ακούγοντας το ραδιόφωνο, είτε βλέποντας τηλεόραση. Τα προβλήματα που μπορεί να κληθούμε να αντιμετωπίσουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας μπορούν να αναφέρονται σε οποιονδήποτε τομέα. Μπορεί να αφορούν στα μαθηματικά, στη φυσική, στη λογική, στην καθημερινή ζωή ή οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί. Μπορεί να απαιτούνται γνώσεις συγκεκριμένων επιστημών ή μπορεί οι βιωματικές μας καταστάσεις και εμπειρίες να επαρκούν για την αντιμετώπισή τους. Μπορεί να είναι πολύπλοκα ή σχετικά απλά, πρωτόγνωρα ή συνηθισμένα. Σε κάθε όμως περίπτωση θα πρέπει να γίνουν απολύτως κατανοητά πριν γίνει κάθε προσπάθεια αντιμετώπισής τους. Η κατανόηση ενός προβλήματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατύπωσή του. Οποιοδήποτε μέσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδοθεί η διατύπωση ενός προβλήματος. Συνηθέστερο από όλα είναι ο λόγος, είτε ο προφορικός είτε ο γραπτός. Σαφήνεια διατύπωσης Ο λόγος σαν μέσο επικοινωνίας και συνεννόησης πρέπει να χαρακτηρίζεται από σαφήνεια. Άστοχη χρήση ορολογίας, λανθασμένη σύνταξη, είναι δύο στοιχεία που μπορούν να προκαλέσουν παρερμηνείες και παραπλανήσεις. Η ικανότητα εκφοράς σωστού προφορικού και γραπτού λόγου αποτελεί μεγάλο προτέρημα για κάθε άτομο. Η παρερμηνεία είναι δυνατή ακόμα και σε περιπτώσεις όπου όλοι οι λεξικολογικοί και συντακτικοί κανόνες κρατούνται με ευλάβεια. Παράδειγμα 1 Ένας πολυάσχολος επιχειρηματίας απευθύνεται στη σύζυγό του και της ζητά να φροντίσει για την αγορά αναμνηστικών δώρων για μερικούς παιδικούς του φίλους, που πρόκειται να συναντήσει μετά από πάρα πολλά χρόνια. Η σύζυγος του ζητάει να της δώσει κάποια χαρακτηριστικά γνωρίσματα των φίλων του, έτσι ώστε να γίνει πιο εύκολη η επιλογή των δώρων. Τελικά, αυτά που πληροφορείται η σύζυγος από τον επιχειρηματία σχετικά με τους φίλους του είναι πως: Ο Γιάννης και η Μαρία είναι παντρεμένοι. Ο Χρήστος είναι αθλητικός τύπος. Η Ελένη είναι προϊσταμένη σε τράπεζα. Πράγματι, η σύζυγος φρόντισε και αγόρασε τα δώρα για τους φίλους του επιχειρηματία και τα έστειλε στο γραφείο του. Η παραλαβή των δώρων των φίλων του έκρυβε για τον επιχειρηματία μια έκπληξη. Τα δώρα που παρέλαβε ήταν τρία, ενώ ο ίδιος περίμενε τέσσερα. Επικοινώνησε αμέσως με τη σύζυγό του, η οποία όμως τον διαβεβαίωσε ότι έκανε τις επιλογές της ακριβώς σύμφωνα με τις πληροφορίες που της είχε ο ίδιος δώσει σχετικά με τους φίλους του. Το ένα από τα τρία δώρα προοριζόταν για το ζευγάρι των φίλων του. Στην πραγματικότητα όμως ζευγάρι φίλων δεν υπήρχε. Αμέσως έγινε κατανοητή η αιτία της παραπλάνησης. Το πρόβλημα της αγοράς των δώρων αντιμετωπίστηκε από τη σύζυγο σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχε πάρει. Η παραπλάνησή της οφείλεται στον τρόπο που ερμήνευσε την πρόταση Ο Γιάννης και η Μαρία είναι παντρεμένοι. Η πρόταση επιδέχεται δύο διαφορετικές, και ταυτόχρονα σωστές, ερμηνείες. Το γεγονός αυτό –της αποδεκτής διπλής ερμηνείας– οφείλεται στο ότι η διατύπωσή της αφήνει περιθώρια για κάτι τέτοιο. Πρώτη ερμηνεία: Ο Γιάννης και η Μαρία είναι παντρεμένοι μεταξύ τους. δεύτερη ερμηνεία: Ο Γιάννης είναι παντρεμένος και η Μαρία είναι παντρεμένη. Οι δύο διαφορετικές αυτές ερμηνείες οφείλονται στον ασαφή συνδετικό ρόλο που διαδραματίζει στη συγκεκριμένη πρόταση ο λογικός τελεστής ΚΑΙ. Δεν είναι σαφές από τη διατύπωση, αν ο τελεστής συνδέει δύο υποκείμενα μιας κύριας πρότασης (πρώτη ερμηνεία) ή αν συνδέει δύο υπονοούμενες κύριες προτάσεις (δεύτερη ερμηνεία). Γίνεται λοιπόν αντιληπτό το ειδικό βάρος που έχει η σωστή διατύπωση στη σωστή κατανόηση ενός προβλήματος. Δεδομένα – Πληροφορία Σημαντικός ακόμα παράγοντας στη σωστή αντιμετώπιση ενός προβλήματος είναι η αποσαφήνιση του χώρου στον οποίο αναφέρεται. Η πληροφορία αυτή παρέχεται επίσης από την εκφώνηση του προβλήματος. Τα δεδομένα του προβλήματος είναι αυτά που θα μας παρέχουν αυτήν την πληροφορία. Με τον όρο δεδομένο δηλώνεται οποιοδήποτε στοιχείο μπορεί να γίνει αντιληπτό από έναν τουλάχιστον παρατηρητή με μία από τις πέντε αισθήσεις του. Με τον όρο πληροφορία αναφέρεται οποιοδήποτε γνωσιακό στοιχείο προέρχεται από επεξεργασία δεδομένων. Ο όρος επεξεργασία δεδομένων δηλώνει εκείνη τη διαδικασία κατά την οποία ένας “μηχανισμός” δέχεται δεδομένα, τα επεξεργάζεται σύμφωνα με έναν προκαθορισμένο τρόπο και αποδίδει πληροφορίες. Επί χιλιετίες ο “μηχανισμός” επεξεργασίας των δεδομένων ήταν και εξακολουθεί να είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Στις μέρες μας, ένας άλλος “μηχανισμός” επεξεργασίας δεδομένων είναι ο υπολογιστής. 1.3 | Δομή Προβλήματος Η κατανόηση του προβλήματος είναι βασική προϋπόθεση για να γίνει στη συνέχεια δυνατή η σωστή αποτύπωση της δομής του. Η καταγραφή της δομής ενός προβλήματος σημαίνει αυτόματα ότι έχει αρχίσει η διαδικασία ανάλυσης του προβλήματος σε άλλα απλούστερα. Με τη σειρά τους τα νέα προβλήματα μπορούν να αναλυθούν σε άλλα, ακόμη πιο απλά. Η διαδικασία αυτή της ανάλυσης μπορεί να συνεχιστεί μέχρις ότου τα επιμέρους προβλήματα που προέκυψαν θεωρηθούν αρκετά απλά και η αντιμετώπισή τους χαρακτηριστεί ως δυνατή. Ορισμός Με τον όρο δομή ενός προβλήματος αναφερόμαστε στα συστατικά του μέρη, στα επιμέρους τμήματα που το αποτελούν καθώς επίσης και στον τρόπο που αυτά τα μέρη συνδέονται μεταξύ τους. Η δυσκολία αντιμετώπισης των προβλημάτων ελαττώνεται όσο περισσότερο προχωράει η ανάλυσή τους σε απλούστερα προβλήματα. Ο κατακερματισμός ενός προβλήματος σε άλλα απλούστερα είναι μια από τις διαδικασίες που ενεργοποιούν και αμβλύνουν τόσο τη σκέψη, αλλά κυρίως την αναλυτική ικανότητα του ατόμου. Αν η ανάλυση του αρχικού προβλήματος θεωρείται επαρκής, η διάσπαση των επιμέρους προβλημάτων σε άλλα απλούστερα μπορεί να τερματιστεί. Ο παραπάνω τρόπος περιγραφής και ανάλυσης ενός προβλήματος γίνεται φραστικά. Ο ενδιαφερόμενος για την αντιμετώπιση του αρχικού προβλήματος έχει πλέον μπροστά του να αντιμετωπίσει μια σειρά από επιμέρους προβλήματα, τα οποία στο σύνολό τους εκφράζουν και αντιστοιχούν στο αρχικό πρόβλημα. Διαγραμματική Αναπαράσταση Η ανάλυση αυτή του προβλήματος σε άλλα απλούστερα αναδύει παράλληλα και τη δομή του προβλήματος. Για τη γραφική απεικόνιση της δομής ενός προβλήματος χρησιμοποιείται συχνότατα η διαγραμματική αναπαράσταση. Σύμφωνα με αυτή: Η διαγραμματική αναπαράσταση προσφέρει μια απτή απεικόνιση της δομής του προβλήματος. Η δημιουργία του σχετικού διαγράμματος βοηθάει τόσο στην καλύτερη κατανόηση του ίδιου του προβλήματος, όσο και στη σχεδίαση της λύσης του. 1.4 | Καθορισμός απαιτήσεων Η σωστή επίλυση ενός προβλήματος προϋποθέτει τον επακριβή προσδιορισμό των δεδομένων που παρέχει το πρόβλημα. Απαιτεί επίσης τη λεπτομερειακή καταγραφή των ζητούμενων που αναμένονται σαν αποτελέσματα της επίλυσης του προβλήματος. Εντοπισμός δεδομένων Θα πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή στην ανίχνευση των δεδομένων ενός προβλήματος. Επισημαίνεται πως δεν είναι πάντοτε εύκολο να διακρίνει κάποιος τα δεδομένα. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις προβλημάτων όπου τα δεδομένα θα πρέπει να “ανακαλυφθούν” μέσα στα λεγόμενα του προβλήματος. Η διαδικασία αυτή απαιτεί προσοχή, συγκέντρωση και σκέψη. Μεθοδολογία προσδιορισμού των δεδομένων ενός προβλήματος δεν υπάρχει, ούτε και μεθοδολογία εντοπισμού και αποσαφήνισης των ζητούμενων ενός προβλήματος. Αποσαφήνιση ζητούμενων Το ίδιο προσεκτικά θα πρέπει να αποσαφηνιστούν και τα ζητούμενα του προβλήματος. Δεν είναι πάντοτε ιδιαίτερα κατανοητό τι ακριβώς ζητάει ένα πρόβλημα. Σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να θέτονται μια σειρά από ερωτήσεις με στόχο τη διευκρίνιση πιθανών αποριών σχετικά με τα ζητούμενα, τον τρόπο παρουσίασής τους, το εύρος τους κ.λπ. Οι ερωτήσεις αυτές μπορούν να απευθύνονται είτε στο δημιουργό του προβλήματος, είτε στον ίδιο μας τον εαυτό αν εμείς καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Στάδια αντιμετώπισης προβλήματος Συμπερασματικά από όλα τα παραπάνω διαφαίνεται πως τα στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος είναι τρία: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Πως απεικονίζεται η δομή ενός προβλήματος με εργαλείο την διαγραμματική αναπαράσταση. Η ανάλυση του προβλήματος σε άλλα απλούστερα αναδύει παράλληλα και τη δομή του προβλήματος. Για τη γραφική απεικόνιση της δομής ενός προβλήματος χρησιμοποιείται συχνότατα η διαγραμματική αναπαράσταση. Σύμφωνα με αυτή: Το αρχικό πρόβλημα αναπαρίσταται από ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο. κάθε ένα από τα απλούστερα προβλήματα στα οποία αναλύεται ένα οποιοδήποτε πρόβλημα αναπαρίσταται επίσης από ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο. τα παραλληλόγραμμα που αντιστοιχούν στα απλούστερα προβλήματα στα οποία αναλύεται ένα οποιοδήποτε πρόβλημα σχηματίζονται ένα επίπεδο χαμηλότερα. Έτσι σε κάθε κατώτερο επίπεδο, δημιουργείται η γραφική αναπαράσταση των προβλημάτων στα οποία αναλύονται τα προβλήματα του αμέσως υψηλότερου επιπέδου. Δώστε ένα παράδειγμα προβλήματος που παρουσιάζονται όλα τα παρακάτω. Σε κάθε πρόβλημα μεγάλη προσοχή απαιτείται στην ανίχνευση των δεδομένων. Το ίδιο προσεκτικά θα πρέπει να αποσαφηνιστούν και τα ζητούμενα. Δεν είναι πάντοτε ιδιαίτερα κατανοητό τι ακριβώς ζητάει ένα πρόβλημα. Για λόγους αξιολόγησης της εκπαιδευτικής του πολιτικής, το Υπουργείο Παιδείας χρειάζεται να ενημερωθεί για τα πρόσφατα αποτελέσματα φοίτησης των μαθητών της χώρας. Ζήτησε λοιπόν μεταξύ άλλων από την Υπηρεσία Πληροφορικής να παρουσιάσει και τα αποτελέσματα που είχαν οι μαθητές της Γ΄ τάξης της Τεχνολογικής Κατεύθυνσης των Ενιαίων Λυκείων στα μαθήματα ειδικότητας. Το πρώτο πράγμα που απασχόλησε την Υπηρεσία Πληροφορικής του Υπουργείου ήταν να καταλάβει τι ακριβώς ζητείται, πράγμα που δεν φαίνεται αμέσως από το ιδιαίτερα σύντομο σημείωμα του προϊστάμενου. Έτσι προχώρησε στις εξής σκέψεις: Προφανώς σε ό,τι αφορά στη χρονική περίοδο, πράγμα το οποίο δεν αναφέρεται, το Υπουργείο χρειάζεται τα αποτελέσματα της προηγούμενης σχολικής χρονιάς για όλη τη χώρα. Γνωρίζουμε σε πόσα και ποια Λύκεια λειτούργησε η Τεχνολογική Κατεύθυνση. Γνωρίζουμε επίσης ότι τα μαθήματα ειδικότητας της κατεύθυνσης αυτής είναι τέσσερα. Έτσι φαίνεται ότι ζητούνται τα αποτελέσματα φοίτησης όλων των μαθητών της Γ΄ τάξης των πιο πάνω Λυκείων για κάθε ένα από τα τέσσερα μαθήματα ειδικότητας. Ποια είναι όμως ακριβώς τα ζητούμενα; Σε κάθε μάθημα κάθε μαθητής λαμβάνει έναν τελικό βαθμό. Αν συγκεντρώσουμε όλες τις βαθμολογίες από όλα τα σχολεία και για κάθε μάθημα, τότε αυτά είναι τα ζητούμενα αποτελέσματα; Σε κάθε Λύκειο όλοι οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου Τεχνολογικής Κατεύθυνσης διδάσκονται τα ίδια μαθήματα. Έτσι ό,τι ζητείται για το σύνολο των σχολείων, ζητείται καταρχήν για ένα σχολείο. Μπορούμε λοιπόν να μελετήσουμε το πρόβλημα για ένα σχολείο και μετά να το επεκτείνουμε για όλα τα Λύκεια της χώρας. Πίνακας 1. Απόσπασμα βαθμολογίας μαθήματος Κατόπιν αυτών η μελέτη επικεντρώνεται σε ένα σχολείο. Το σχολείο αυτό έχει 100 μαθητές στην Γ΄ τάξη Λυκείου Τεχνολογικής Κατεύθυνσης, κατανεμημένους σε τρία τμήματα. Οι βαθμολογίες των μαθητών και των τριών τμημάτων σε όλα τα μαθήματα επιλογής έχουν ήδη καταχωρηθεί. Ένα τμήμα της βαθμολογίας των μαθητών του πρώτου τμήματος για το μάθημα “Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον” φαίνεται στον πίνακα 1.1. Ωστόσο αμέσως μετά μπαίνουν τα εξής ερωτήματα: Μπορεί κανείς να βγάλει κάποιο συμπέρασμα διαβάζοντας μια λίστα με 100 ονόματα; Ακόμη και για να απαντηθεί το πιο απλό ερώτημα, έστω “πόσοι προάγονται”, θα πρέπει κάποιος να τους μετρήσει. Βέβαια συμφέρει να μετρηθούν αυτοί που δεν προάγονται, οι οποίοι προφανώς θα είναι λιγότεροι, αλλά πάλι δεν αποφεύγεται η σάρωση όλης της λίστας. Θα πρέπει δε να γίνει παρόμοια εργασία για όλα τα σχολεία. Ένα άλλο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Για τους σκοπούς της ζητούμενης μελέτης ενδιαφέρει ποιοι ακριβώς μαθητές προάγονται και ποιοι όχι, ή μόνο πόσοι προάγονται και πόσοι όχι; Είναι φανερό ότι ενδιαφέρει το δεύτερο. Επομένως το αποτέλεσμα για το εξεταζόμενο σχολείο μπορεί να είναι ότι σε αυτό και στο μάθημα “Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον” προάγονται 92 μαθητές ενώ απορρίπτονται 8. Έχοντας κατά νου τον τελικό στόχο, δηλαδή όλη τη χώρα, θα μπορούσαμε να πάρουμε σαν τελικό αποτέλεσμα π.χ., ότι επί συνόλου 5.809 μαθητών, 5.287 μαθητές προάγονται και 522 απορρίπτονται στο συγκεκριμένο μάθημα. Aντίστοιχοι αριθμοί θα υπάρχουν και για τα άλλα μαθήματα της κατεύθυνσης. Όμως μεγάλοι και πολλοί αριθμοί, αν και είναι ακριβείς, δεν παρέχουν αμέσως το ποιοτικό συμπέρασμα το οποίο είναι το ζητούμενο. Είναι προτιμότερο λοιπόν να τους εκφράσουμε σε ποσοστό, αφού έτσι γίνεται πιο εύκολα αντιληπτό το αποτέλεσμα. Όμως το προηγούμενο αποτέλεσμα δίνει έναν πρώτο χωρισμό των μαθητών σε επιτυχόντες και αποτυχόντες. Δεν απαντά στο ερώτημα ποιο ποσοστό μαθητών αρίστευσε, ποιο ποσοστό μαθητών πήρε βαθμολογία που κυμάνθηκε από 10 μέχρι 13 κ.λπ. Αν έχει κάποιος αυτής της μορφής τα αποτελέσματα, μπορεί να σχηματίσει πολύ καλύτερη εικόνα για την κατάσταση. Φαίνεται λοιπόν ότι είναι προτιμότερο τα ζητούμενα αποτελέσματα να περιλαμβάνουν και ποσοστά κατά κλίμακα βαθμολογίας, όπως περίπου παρουσιάζονται στον πίνακα 2. Πίνακας 2. Αποτελέσματα στο μάθημα “Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον” σχολικού έτους 1999-2000 Ο πίνακας 2 αποκαλείται στη Στατιστική πίνακας συχνοτήτων ή κατανομή συχνοτήτων, διότι παρουσιάζει το πλήθος των μονάδων ενός πληθυσμού που ανήκει σε ένα διάστημα τιμών (απόλυτη συχνότητα) και το ποσοστό των μονάδων του πληθυσμού που εντάσσεται στο ίδιο διάστημα τιμών (σχετική συχνότητα). Μια άλλη σκέψη είναι ότι, επειδή τα αποτελέσματα αυτά θα δημοσιοποιηθούν, θα ήταν καλύτερα αν απεικονιζόντουσαν γραφικά. Πράγματι με ένα γράφημα, όπως αυτό του σχήματος 2, είναι ο καθένας σε θέση με μια ματιά να αποκομίσει σημαντικές πληροφορίες, χωρίς να χρειάζεται την απομνημόνευση των αριθμών. Άλλωστε όπως λέει και μία παλιά κινέζικη παροιμία “μια εικόνα αξίζει όσο 1000 λέξεις”. Σχ. 2. Γράφημα ραβδογράμματος για το χαρακτηρισμό επίδοσης στο μάθημα. Τέλος μπορεί ακόμη να υπολογιστεί η μέση τιμή της βαθμολογίας, καθώς και η τυπική απόκλιση που δείχνει πόσο κατά μέσο όρο απέχουν οι βαθμολογίες από τη μέση τιμή. Για την ολοκλήρωση της ανάλυσης του προβλήματος, θα πρέπει να γίνουν ανάλογες ενέργειες και για τα υπόλοιπα τρία μαθήματα ειδικότητας. Με παρόμοιο τρόπο θα πρέπει να υπολογιστούν καταρχήν οι επιδόσεις των μαθητών της Γ΄ τάξης Λυκείου Τεχνολογικής Κατεύθυνσης του ενός σχολείου και στη συνέχεια όλων των σχολείων της χώρας, δημιουργώντας και για αυτά τα μαθήματα τους αντίστοιχους πίνακες και τα κατάλληλα γραφήματα. Εδώ η Υπηρεσία Πληροφορικής κρίνει ότι έχει ολοκληρώσει την ανάλυση του προβλήματος, που της ζητήθηκε να λύσει. Θεωρείται ότι το πρόβλημα έχει κατανοηθεί πλήρως. Είναι γνωστό πλέον το περιβάλλον του προβλήματος, πρώτα στο επίπεδο σχολείου και κατόπιν στο επίπεδο όλης της χώρας, ενώ η πηγή των δεδομένων είναι οι καταστάσεις βαθμολογιών, οι οποίες υπάρχουν. Τα ζητούμενα αποτελέσματα έχουν αποσαφηνιστεί, και η μορφή που παρέχονται είναι τόσο αριθμητική (απόλυτη και ποσοστιαία), όσο και διαγραμματική.
Ποια τα στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. Κατανόηση, όπου απαιτείται η σωστή και πλήρης αποσαφήνιση των δεδομένων και των ζητούμενων του προβλήματος. Ανάλυση, όπου το αρχικό πρόβλημα διασπάται σε άλλα επιμέρους απλούστερα προβλήματα. Επίλυση, όπου υλοποιείται η λύση του προβλήματος, μέσω της λύσης των επιμέρους προβλημάτων. Σχ. 3. Στάδια αντιμετώπισης προβλήματος. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Οι προτάσεις που ακολουθούν να χαρακτηρισθούν ως σωστές ή λανθασμένες, ακολουθώντας τις υποδείξεις που σας δίνονται. Υπόδειξη: Κάντε κλικ σε οποιαδήποτε από τις δύο επιλογές -Σωστό ή Λάθος- που εμφανίζονται στην δεξιά στήλη της σελίδας, σύρτε και αφήστε (drag and drop) πάνω στο γαλάζιο πλαίσιο στο τέλος κάθε πρότασης.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Για τις (ημιτελής) προτάσεις που ακολουθούν επιλέξτε εκείνη ή εκείνες που θεωρείται ότι συμπληρώνουν σωστά την αρχική. Υπόδειξη: Κάντε κλικ επιλέγοντας τον αριθμό και το γράμμα της πρότασης ή των προτάσεων που αντιστοιχούν στη σωστή απάντηση.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗΣΗΣ Αντιστοιχίστε κάθε λέξη/φράση που ακολουθεί παρακάτω επιλέγοντας κατάλληλα μεταξύ των προτεινόμενων δεξιά (τεχνική σύρε κι άφησε -drag and drop.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΩΝ Να συμπληρωθούν τα κενά στις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο εσωτερικό του πλαισίου κειμένου την λέξη ή φράση που κάθε φορά απουσιάζει.
ΤΕΣΤ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΠΠ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ________________________________________ ΗΜ/ΝΙΑ: _____________ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Α1. Να απαντηθούν οι ερωτήσεις που ακολουθούν. Τι είναι πρόβλημα; _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ Ποια η απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος; Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται; _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ Περιγράψτε αναλυτικά γιατί, και πως ο λόγος επιδρά σημαντικά στην κατανόηση ενός προβλήματος; _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ Ποια τα κοινά στοιχεία αναφοράς ανθρώπου – υπολογιστή (λεπτομερής ανάλυση). _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ Ποια διαδικασία επιδρά -μειώνοντας το επίπεδο δυσκολίας- στην προσπάθεια αντιμετώπισης ενός προβλήματος; Υπόδειξη: Η απάντηση να συμπληρωθεί από από αναλυτική περιγραφή, ορισμούς και παράδειγμα. _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ Μονάδες 30 Α2. Οι προτάσεις που ακολουθούν να χαρακτηρισθούν ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ). 1. Πρόβλημα είναι μια μαθηματική κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Μονάδες 20 Α3. Να συμπληρωθούν τα κενά στις παρακάτω προτάσεις. 1. Τα δεδομένα μπορούν να παρέχουν πληροφορίες όταν υποβάλλονται σε σωστή ____________. Μονάδες 20 Α4. Οι προτάσεις που ακολουθούν να συμπληρωθούν λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις επιλογές που δίνονται. 1. Τα δεδομένα ενός προβλήματος πρέπει 2. Η διαδικασία μέσω της οποίας αποσαφηνίζουμε τα δεδομένα και τα ζητούμενα ονομάζεται 3. Σε ποιον από τους παρακάτω τομείς συναντάμε καθημερινά την έννοια του προβλήματος; 4. Στο πρόβλημα «Πόσα δώρα πρέπει να αγοράσω στους φίλους μου; Ο Χρήστος και η Μαρία είναι παντρεμένοι. 5. Ποιο ή ποια στοιχεία από τα παρακάτω επιτρέπουν την ορθή κατανόηση του προβλήματος: 6. Ποιο από τα παρακάτω δεν αποτελεί στάδιο αντιμετώπισης του προβλήματος; 7. Κάθε γνωσιακό στοιχείο που είναι αποτέλεσμα επεξεργασίας ονομάζεται 8. Ποιο σχήμα χρησιμοποιείται για την απεικόνιση των προβλημάτων στη διαγραμματική αναπαράσταση; 9. Σε ποιο στάδιο αντιμετώπισης ενός προβλήματος γίνεται αποσαφήνιση των δεδομένων και ζητουμένων; 10. Ένα πρόβλημα μπορεί να αναλυθεί σε επίπεδα ανάλογα με Μονάδες 10 Να αντιστοιχηθούν τα στοιχεία της δεύτερης στήλης με αυτά της πρώτης στήλης. Μονάδες 20 Ευάγγελος Χρ. Ζιούλας (Καθηγητής Πληροφορικής)
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΕΣΤ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ – ΛΑΘΟΥΣ 1. Λ 2. Σ 3. Λ 4. Σ 5. Σ 6. Σ 7. Λ 8. Σ 9. Λ 10. Λ 11. Σ 12. Σ 13. Σ 14. Σ 15. Λ 16. Σ 17. Σ 18. Σ 19. Σ 20. Λ 21. Σ 22. Σ 23. Λ 24. Λ 25. Λ 26. Σ 27. Σ 28. Σ 29. Σ 30. Σ 31. Λ 32. Λ 33. Σ 34. Σ 35. Λ 36. Λ 37. Λ 38. Λ 39. Σ 40. Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΝΩΝ 1. επεξεργασία 2. απαιτήσεων 3. κατανόηση 4. διατύπωση 5. δομή 6. διαγραμματική 7. ανάλυση 8. πληροφορίες 9. κατανόηση 10. φραστικά 11. μηχανισμός 12. δεδομένα 13. πρόβλημα 14. επεξεργασίας 15. παρερμηνεία 16. ορθογώνιο 17. μειώνει 18. ορολογίας 19. ζητουμένων 20. διάσπαση ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6. Α 7. Β 8. Β 9. Δ 10. Α
Σχ. 1. Διαγραμματική αναπαράσταση προβλήματος “Αντιμετώπιση ναρκωτικών”
Σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να θέτονται μια σειρά από ερωτήσεις με στόχο τη διευκρίνιση πιθανών αποριών σχετικά με τα ζητούμενα, τον τρόπο παρουσίασής τους, το εύρος τους κ.λπ. Οι ερωτήσεις αυτές μπορούν να απευθύνονται είτε στο δημιουργό του προβλήματος, είτε στον ίδιο μας τον εαυτό αν εμείς καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα.
Το πρόβλημα λοιπόν που τίθεται είναι: Αποτελέσματα επίδοσης μαθητών Γ΄ τάξης Τεχνολογικής Κατεύθυνσης στα μαθήματα ειδικότητας.
ΣΧΟΛΕΙΟ: 9ο ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΤΑΞΗ: Γ΄ ΤΜΗΜΑ: 2
ΜΑΘΗΜΑ: Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον
α/α
Ονοματεπώνυμο
Τελικός βαθμός
1
Μαϊκούσης Αθανάσιος
10
2
Μπουρνέλη Διονυσία
17
3
Μυλωνάς Αλέξανδρος
15
Υπάρχουν τρεις καταστάσεις βαθμολογίας, καθεμιά με τη βαθμολογία των μαθητών καθενός από τα τρία τμήματα. Αν τις ενώσουμε, θα έχουμε μία κατάσταση με τη βαθμολογία όλων των μαθητών της Γ΄ τάξης Τεχνολογικής Κατεύθυνσης του συγκεκριμένου σχολείου. Άρα αυτό είναι το ζητούμενο αποτέλεσμα.
Χαρακτηρισμός επίδοσης
στο μάθημαΒαθμός από
Βαθμός έως
Αριθμός μαθητών
Ποσοστό μαθητών %
Απορρίπτονται
0
9
522
9,0
Μέτρια
10
13
1211
20,8
Καλά
14
15
2120
36,5
Πολύ καλά
16
17
1180
20,3
Άριστα
18
20
776
13,4
ΣΥΝΟΛΟ
5809
100
2. Αν υποβάλλουμε τα δεδομένα σε επεξεργασία παίρνουμε πληροφορίες.
3. Ο υπολογιστής και το πρόβλημα είναι έννοιες που εξαρτώνται άμεσα η μια από την άλλη.
4. Για την επίλυση ενός προβλήματος απαιτείται η σωστή διατύπωσή του.
5. Ένα πρόβλημα μπορεί να αναλυθεί σε πολλά επιμέρους υποπροβλήματα.
6. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένας μηχανισμός επεξεργασίας δεδομένων.
7. Η κατανόηση ενός προβλήματος ακολουθεί την ανάλυσή του.
8. Για την επίλυση ενός προβλήματος πρέπει να έχουν καθοριστεί τα δεδομένα και τα ζητούμενα.
9. Δομή ενός προβλήματος ονομάζεται η εύρεση του συνόλου των μερών που το απαρτίζουν.
10. Τα δεδομένα ενός προβλήματος είναι πάντοτε κάποιοι αριθμοί, ακέραιοι ή πραγματικοί.
11. Για την παραγωγή πληροφοριών σε ένα πρόβλημα, απαιτούνται δεδομένα ή άλλες πληροφορίες.
12. Πληροφορία ονομάζεται το αποτέλεσμα από την επεξεργασία των δεδομένων.
13. Πριν την επίλυσή του, ένα πρόβλημα πρέπει να έχει διατυπωθεί με ακρίβεια και σαφήνεια.
14. Με την επεξεργασία πληροφοριών μπορούν να εξαχθούν και άλλες πληροφορίες.
15. Η κατανόηση ενός προβλήματος εξαρτάται μόνο από την διατύπωσή του.
16. Η δομή ενός προβλήματος περιλαμβάνει τα συστατικά μέρη από τα οποία αυτό αποτελείται.
17. Το ότι το ύψος ενός άνδρα είναι 1,90 αποτελεί δεδομένο, ενώ πληροφορία είναι ότι το άτομο είναι ψηλό.
18. Η κακή διατύπωση ενός προβλήματος μπορεί να οδηγήσει στην μη επίλυσή του.
19. Η Διαγραμματική Αναπαράσταση είναι ένας γραφικός τρόπος απεικόνισης του προβλήματος.
20. Ένα οποιοδήποτε πρόβλημα μπορεί να αναπαρασταθεί διαγραμματικά, φραστικά ή αλγεβρικά.
21. Η ανάλυση ενός προβλήματος μειώνει την δυσκολία αντιμετώπισής του.
22. Η κατανόηση ενός προβλήματος είναι πάντα συνάρτηση δύο παραγόντων.
23. Πρόβλημα είναι μια οποιαδήποτε κατάσταση μπορούμε να αντιμετωπίσουμε.
24. Στη διαγραμματική αναπαράσταση κάθε πρόβλημα παριστάνεται με ένα πλάγιο παραλληλόγραμμο.
25. Πληροφορία είναι κάθε στοιχείο που μπορεί να γίνει αντιληπτό σε έναν παρατηρητή από μία αίσθηση του.
26. Η παρερμηνεία ενός προβλήματος είναι δυνατή ακόμα και όταν τηρούνται όλοι οι συντακτικοί και λεξιλογικοί
κανόνες στη διατύπωσή του.
27. Ο καθορισμός των απαιτήσεων γίνεται στο στάδιο της κατανόησης του προβλήματος.
28. Η δομή ενός προβλήματος αναδύεται στο στάδιο της ανάλυσης του προβλήματος.
29. Η αντιμετώπιση ενός προβλήματος ακολουθεί τρεις ξεχωριστές φάσεις.
30.Η διαγραμματική αναπαράσταση είναι τρόπος ανάλυσης του προβλήματος σε μορφή παρόμοια με
γενεαλογικό δέντρο.
31. Η κατανόηση ενός προβλήματος αφορά μόνο στη διατύπωση του από την πλευρά του επιλυτή.
32. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ο μοναδικός μηχανισμός για την επεξργασία δεδομένων.
33. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη μεθοδολογία εντοπισμού των δεδομένων και αποσαφήνισης των ζητουμένων
μέσα σε ένα πρόβλημα.
34. Η ανάλυση ενός προβλήματος διευκολύνει την αναλυτική σκέψη του επιλυτή.
35. Η διαδικασία εύρεσης των δεδομένων του προβλήματος είναι μια τυπική υπόθεση που υπακούει σε
συγκεκριμένους κανόνες.
36. Ένα πρόβλημα μπορεί να αναλυθεί έως και 5 επίπεδα ανάλογα με το μέγεθος της δυσκολίας του.
37. Μετά την επίλυση ενός προβλήματος ακολουθεί το στάδιο της επαλήθευσης του.
38. Οι πληροφορίες που παράγονται από κατάλληλη επεξεργασία δεδομένων είναι πάντα αριθμητικού τύπου.
39. Η επεξεργασία των δεδομένων ενός προβλήματος μπορεί να γίνει από τον άνθρωπο ή τον υπολογιστή.
40. Τα δεδομένα ενός προβλήματος πρέπει να διέπονται από ορθότητα, πληρότητα και σαφήνεια.
2. Για την επίλυση ενός προβλήματος πρέπει να γίνει πρώτα ο καθορισμός ____________.
3. Η ____________ αποτελεί τη βάση για την επίλυση ενός προβλήματος.
4. Σημαντικός παράγοντας στην κατανόηση ενός προβλήματος είναι η σωστή ____________ του.
5. Τα συστατικά μέρη που αποτελούν ένα πρόβλημα προσδιορίζουν τη ____________ του.
6. Η ____________ αναπαράσταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απεικόνιση της δομής ενός προβλήματος.
7. Η ____________ προηγείται της επίλυσης και έπεται της κατανόησης του προβλήματος.
8. Οι ____________ είναι το αποτέλεσμα της επεξεργασίας των δεδομένων.
9. Τα στάδια αντιμετώπισης προβλήματος είναι η ___________, η ανάλυση και η επίλυση.
10. Η δομής ενός προβλήματος μπορεί να παρασταθεί διαγραμματικά και _____________.
11. Επεξεργασία δεδομένων είναι η διαδικασία κατά την οποία ένας ____________ δέχεται κάποια δεδομένα, τα
επεξεργάζεται με συγκεκριμένο τρόπο και παράγει πληροφορίες για την επίλυση του προβλήματος.
12. Τα _____________ αποτελούν αδιαμφησβήτητα στοιχεία του προβλήματος που λειτουργούν σαν βάση για
περισσότερες σκέψεις και ενέργειες.
13. Το _____________ είναι μια κατάσταση που χρήζει αντιμετώπισης και λύσης αλλά η λύση του δεν είναι
γνωστή ούτε προφανής.
14. Μεταξύ των δεδομένων και των πληροφοριών του προβλήματος μεσολαβεί η έννοια της _____________.
15. Η ____________ του προβλήματος είναι δυνατή ακόμα και όταν τηρούνται όλοι οι λεξιλογικοί και
γραμματικοί κανόνες.
16. Κάθε πρόβλημα και υποπρόβλημα στη διαγραμματική αναπαράσταση παριστάνεται με ένα ____________.
17. Ο κατακερματισμός ενός προβλήματος _____________ τη δυσκολία αντιμετώπισης του.
18. Η λόγοι που προκαλούν παρερμηνείες σε ένα πρόβλημα είναι η άστοχη χρήση ____________ και η
λανθασμένη σύνταξη.
19. Στο στάδιο του καθορισμού των απαιτήσεων γίνεται ο ακριβής προσδιορισμός των δεδομένων και των
_____________ του προβλήματος.
20. Στο στάδιο της ανάλυσης του προβλήματος γίνεται η ____________ του προβλήματος σε επιμέρους
υποπροβλήματα.
α) να έχουν καθοριστεί με σαφήνεια β) να είναι δομημένα
γ) να είναι αριθμητικά δ) τίποτα από τα προηγούμενα
α) επίλυση β) ανάλυση γ) κατανόηση δ) εύρεση
α) στον προσωπικό τομέα β) στον κοινωνικό τομέα
γ) στον επιστημονικό τομέα δ) σε όλα τα παραπάνω
Ο Γιώργος είναι αθλητικός τύπος. Η Ιουλία είναι υπάλληλος σε τράπεζα.». Τα δεδομένα του προβλήματος
παρουσιάζουν πρόβλημα: :
α) ορθότητας γ) σαφήνειας
β) πληρότητας δ) ασυμβατότητας
α) το πλήθος των δεδομένων του β) η σωστή διατύπωση του
γ) η σωστή ερμηνεία του δ) η πολυπλοκότητα του προβλήματος
α) σύνθεση β) κατανόηση γ) ανάλυση δ) επίλυση
α) δεδομένο β) πληροφορία γ) ζητούμενο δ) πρόβλημα
α) τετράγωνο β) ορθογώνιο γ) παραλληλόγραμμο δ) έλλειψη
α) επίλυσης β) σύνθεσης γ) ανάλυσης δ) κατανόησης
α) τη δυσκολία του β) το πλήθος των δεδομένων του
γ) την κατηγορία του δ) των τύπο των ζητουμένων που παράγει
1.
Πρόβλημα
α. μέσο διατύπωσης προβλήματος
2.
Κατανόηση προβλήματος
β. Κατανόηση προβλήματος
3.
Λόγος
γ. ανθρώπινος εγκέφαλος, υπολογιστής
4.
Σαφήνεια
δ. ανάλυση προβλήματος σε απλούστερα
5.
Σωστή ερμηνεία
ε. γραφική απεικόνιση δομής προβλήματος
6.
Παρερμηνεία προβλήματος
στ. σωστή διατύπωση
7.
Επεξεργασία δεδομένων
ζ. Άστοχη χρήση ορολογίας, λανθασμένη σύνταξη
8.
Δομή προβλήματος
η. Διαγραμματική αναπαράσταση
9.
Διαγραμματική αναπαράσταση
θ. απαιτεί λύση
10.
Απεικόνιση δομής προβλήματος
ι. λόγος
1. Α 2. Γ 3. Δ 4. Γ 5. Β, Γ